Vaarwel VAR

De Nederlandse taal kent veel mooie uitdrukkingen. Een sigaar uit eigen doos, bijvoorbeeld. Of een dief van eigen portemonnee zijn. Prachtig beeldspraken die opvallend vaak ook van toepassing zijn op het HR-vakgebied.

Net als de vele wetten die betrekking hebben op de werkvloer. Met de wijzigingen van de Wet Werk en Zekerheid net achter de rug, staan we nu voor de wijzigingen die staan omschreven in de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA).

We hebben het dan natuurlijk over de samenwerking met ZZP’ers. Tot nu toe waren opdrachtgevers met een geldige VAR-verklaring van de opdrachtnemer gevrijwaard van alle sociale lasten. Maar de VAR verdwijnt per 1 april 2016. Opdrachtnemers kunnen dan geen VAR meer aanvragen.

Organisaties die werken met freelancers dienen vanaf 1 mei van dit jaar te werken met zogenoemde modelovereenkomsten. Door te werken met een aantal door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten, kunnen opdrachtgevers en opdrachtnemers straks aantonen dat ze geen werknemersrelatie hebben.

Stop de schijnzelfstandigheid

Deze wet heeft als doel de schijnzelfstandigheid (verkapt werknemerschap) aan te pakken. Zelfstandigen die meerdere dagen per week op kantoor van de opdrachtgever zitten en aanwijzingen moet opvolgen, moeten dus even met hun opdrachtgever om de tafel gaan zitten. De kans is namelijk groot dat de Belastingdienst dat ziet als klassiek voorbeeld van schijnzelfstandigheid. In dit soort gevallen moet de opdrachtgever een tijdelijk of vaste arbeidsovereenkomst aanbieden of een intermediair inschakelen zoals een uitzendbureau.

De wet DBA is nodig omdat in de huidige situatie met de VAR schijnzelfstandigheid moeilijk te handhaven is. En met het toenemend aantal ZZP’ers wil de overheid hier wel iets tegen doen. Het is bovendien de bedoeling dat de wet indirect het gebruik van de starters- en zelfstandigenaftrek en de MKB-vrijstelling beperkt.

Handhaving

Een meevaller is dat bedrijven tot 1 januari 2017 de tijd krijgen om het nieuwe systeem van vooraf goedgekeurde contracten in te voeren. Daarna kan er worden opgetreden tegen gevallen van schijnzelfstandigheid.

Over de DBA is lang gediscussieerd door diverse partijen. Volgens MKB Nederland zorgt de DBA ervoor dat onduidelijkheid bij contracten verdwijnt en dat de handhaving door de Belastingdienst verbetert. En dat zorgt weer voor een duurzame periode van rust ten aanzien van het zelfstandig ondernemerschap, aldus de ondernemersorganisatie.

Administratieve lasten zonder de VAR

Maar er is geen wet waarop geen kritiek is en dat is hier niet anders. Bij de DBA komt de kritiek bijvoorbeeld van Nederland ICT. Deze brancheorganisatie waarschuwt dat de afschaffing van de VAR mogelijk een rem zet op de inhuur van zelfstandigen (in de ICT-sector) omdat het een sector is waar vrij veel zelfstandigen actief zijn.

Wat in ieder geval zeker is, is dat de nieuwe modelovereenkomst Geen Werkgevergezag die organisaties met ZZP’ers moeten afsluiten, gaat zorgen voor veel meer administratieve handelingen voor de betrokken partijen dan de huidige situatie.

En de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) helpt ZZP’ers en flexwerkers ook niet echt. Deze wet is onder meer bedoeld om flexwerkers eerder aan een vaste baan te helpen. Alleen zijn sommige werkgevers er nogal huiverig voor om vaste arbeidsovereenkomsten te geven, mede door de verplichte transitievergoeding uit die zelfde WWZ. Dit omzeilen ze dan ook door flexwerkers na drie arbeidsovereenkomsten een half jaar te dumpen om ze daarna weer in dienst te nemen. Een deel van de flexwerkers schiet dus niet veel op met de WWZ en de DBA. Zij dreigen van de regen in de drup te raken. Nog zo’n mooie uitdrukking.

Wil je meer lezen over het in dienst nemen van flexwerkers? Download dan onze gratis whitepaper ‘Eerder recht op een vast contract?’ 

Op de hoogte blijven van ander nieuws rondom HRM & salaris? Volg @VismaHRMnieuws op Twitter!

VAR